Pers: tabula rasa in markant magazine

Bij het begin van dit nieuwe schooljaar is het altijd leuk wat media-aandacht te krijgen.

Eind juni had ik een zalig gesprek met een heel erg leuke dame. Zij wou mijn verhaal voor ‘markant magazine’. De verwerking van ons 3 uur durend gesprek kan je vinden in de editie van september, die nu in de bussen bij markant leden is gevallen.

Voor wie geen lid is, je kan het artikel in pdf lezen.

klik: tabula rasa_artikel markant magazine_sept 2017

Suiker en ons brein

Seminaries over de werking/groei/stimuli van het brein bij onze jongeren en heel wat leesmateriaal verder dwingen mij even in te gaan op suiker en de impact daarvan op ons brein.

breinistockkleinZijn we er ons wel van bewust welk waar kunstwerk in ons lichaam schuilgaat?
Zo’n kunstwerk van ongelooflijk veel waarde, eentje om te koesteren.

 

Maar doen we dit wel?

Het suikergebruik in onze maatschappij is een gevaar dat zich niet langer schuilhoudt.
Heb je als eens een steekproef gedaan over de hoeveelheid suiker die is verwerkt in tal van voedingsproducten?
Zelfs in deze waar je het niet zou verwachten. Het is onrustwekkend hoe we ongewild worden blootgesteld hieraan.
We krijgen suikergewenning gewoon binnen met onze voeding.

Ook frisdranken en hun light versies zijn een gevaar voor ons brein.

Door suiker te vervangen door kunstmatige zoetstoffen zoals aspartaam en sacharine, bevat light frisdrank nog steeds fosforzuur, wat even goed slecht is voor je gezondheid.
Fosforzuur blijkt verantwoordelijk voor nieraandoeningen, osteoporose, tandbederf en de ontwikkeling van nierstenen. De cafeïne in cola heeft erbovenop een negatief effect op je hart en ademhaling. Het over-activeert je zenuwstelsel.

Niet alleen hebben mensen met een hoge suikerinname een verhoogd gevaar op overgewicht en ziektes zoals diabetes, Alzheimer en dementie.
Suikers zorgen ervoor dat het brein krimpt. Waardoor heel wat functies worden uitgeschakeld.
Suiker tast de hersenenstructuur aan. Het remt ook de ontwikkeling van onze hersenen af.

Hierboven op werkt suiker verslavend. Bij het eten van ervan wordt dopamine vrijgegeven. Dit heeft hetzelfde effect als sigaretten, drugs en alcohol.

Niet bij mij!

We denken al te vaak dat wij niet teveel suikers innemen. Niets is minder waar.
Alleen als we hiermee bewust omgaan, kunnen we ons brein de zorg geven dat het nodig heeft.

Een warme oproep dus om onze jongeren water te leren drinken. Alleen water werkt voor ons lichaam en brein als benzine voor een auto. Als volwassenen moeten we het goede voorbeeld geven.

Een beetje creativiteit brengt ons tot heel wat gezonde alternatieven, elk met een eigen werking. Zoals daar zijn:

  • Water: de nummer 1, al dan niet met een smaakje van citroensap, komkommer, bessen, …
  • Zelfgemaakte smoothies
  • Groene thee
  • Zelf gemaakte sappen
  • Cranberrysap
  • Duindoorn sap
  • Rode bietensap
  • Wortelsap
  • Granaatappelsap
  • Vlierbessensap: aangelengd met water een heerlijk drankje

 

En laten we vooral ook de frisdrankautomaten uit de scholen bannen en vervangen door gezonde alternatieven.

En als afsluiter een ‘Hoe suiker je hersenen beïnvloedt – Nicole Avena’

 

Het etiketje: een kritische kijk

De laatste tijd is er bijzonder veel te doen rond het toekennen van, in de volksmond, ‘het etiketje’. Het lijkt een evidentie dat elk kind, jongere, volwassenen die in gedrag afwijkt van wat we als gemiddelde beschouwen, even gecatalogeerd moet worden.

Leer- en ontwikkelingsstoornissen zijn alom tegenwoordig.

Vanuit de aangeboren nood aan duidelijkheid creëerden we tal van diagnoses.
En bij het vallen van de diagnose, lijkt alles gezegd.
We stoppen mensen in hokjes en lijken vanuit dat hokje de volledige mens te kunnen verklaren.

Vanuit die overtuiging worden weer andere ‘standaard’ begeleidingsprogramma’s gestart. Maar weer blijft diegene die ‘anders leert’ in de kou staan. Nog steeds zal hij zich buitenbeentje voelen omdat ook dat hem niet verder brengt.

Er wordt niet meer stilgestaan bij wat de lerende echt nodig heeft om verder te komen. Het labeltje dat hij kreeg, bepaalt vaak dat hij niet verder kan/moet kunnen. We  houden op met zoeken naar mogelijkheden om verder te stuwen, het labeltje zegt het allemaal.
Niets is minder waar.

Elke mens leert op een eigen manier. Er worden individuele leer- en denkstrategieën ontwikkeld door de persoon zelf. Hij voelt zelf intuïtief aan dat de ‘standaard’ die hem wordt aangeboden voor zichzelf niet werkt. Hij gaat op zoek naar wat wel werkt en ontwikkelt hierdoor soms ook verkeerde methodes om vooruit te komen.

In mijn mening maken we de fundamentele fout  te weinig  plaats te creëren voor anders-lerenden.
We vertrekken te vaak vanuit de standaard. Maar wie bepaalt die standaard?

Gelukkig zien we steeds meer initiatieven die wel gaan zoeken naar het hoe. Alleen gebeuren deze nog in de privésfeer en hinkt onderwijs mijlenver achterop.
Laat ons hopen dat we met alle kennis die we ondertussen vergaren, binnen enkele jaren ook effectief ‘anders’ gaan denken over diegenen die ‘anders’ leren.

Ik wil het volgende filmpje dat ik tegenkwam op facebook deze week met jullie delen.
Het geeft zo perfect weer wat kinderen al weten, maar hun omgeving nog te weinig.

 

 

Beelddenker: gebrek aan aandacht part 2

Voor velen is de term beelddenker een nieuw begrip. Het wordt ook vaak in verband gebracht met kinderen, jongeren, volwassenen die het moeilijk hebben aandacht te houden.
Er is bijzonder veel informatie over dit onderwerp. Ik probeer hier een kort en daardoor onvolledig overzicht te geven over wat beelddenken is.

Maar was is een beelddenker dan?

Een kleine evolutieschets. Onlosmakelijk in verbinding met onze linker en rechter hersenhelft.

hersenen

Elke mens wordt geboren met een dominante rechter hersenhelft. Hier wordt geen gebruik gemaakt van taal.
Baby’s lezen lichaamstaal. Zij gebruiken geluiden en hun lichaam om duidelijk te maken wat ze willen. Alles staat in teken van het onmiddellijk vervullen van een behoefte.
Dit noemen we het primaire denkproces.

En wie primair leest, denkt ook aan een secondair denkproces.
Op het moment dat een kind leert praten, gaat de taal overheersen. Kinderen beredeneren de wereld en gaat het over in het denken in woorden.

Toch maken een kleine groep kinderen deze overstap niet. Ze blijven in beelden denken.
De linker hersenhelft wordt niet genoeg aangesproken waardoor hij een achterstand gaat vertonen. Dit kan leiden tot leerproblemen.

En daar wringt het schoentje. 

Het onderwijssysteem is niet ingesteld op beelddenkers, maar op de taaldenkers.
Heel snel zullen de beelddenkers dus ergens een leerachterstand oplopen. Niet omwille van hun leervermogen, maar omwille van het niet aanbieden van informatie op hun beelddenkersvermogen.
Toch zijn er tal van mogelijkheden om beelddenkers net wel vooruit te helpen en te laten leren zoals hun klasgenoten. Alleen moeten voor hen de woorden in beelden worden vertaald.

Beelddenkers hebben een ander manier van leren. Ze gaan leerstof (lezen, spelling,  tellen, cijferen, tafels leren, klokkijken) visueel opslaan. Alle informatie krijgt een vaste plek in hun hoofd. Als deze informatie hoofdzakelijk linksgeoriënteerd wordt aangeboden gaat het fout.

Hierbij zien we verschillende oorzaken:

  • beelddenkers denken vanuit een totaalbeeld
  • ze krijgen onderwijs in woorden terwijl ze in beelden denken
  • ze slaan informatie op in plaatjes niet in woorden
  • ze hebben een heel sterk driedimensionaal denken waardoor objecten/letters in hun hoofd gaan draaien
  • ze zijn snel afgeleid en willen de wereld beleven
  • ze vertonen impulsief gedrag waarbij ze hun behoefte onmiddellijk willen vervuld zien
  • ze hebben geen tijdsbesef waardoor planning en organisatie moeilijker gaat

 

En wat is het verband met ADD? 

Laurie Parsons werkt al jaren met kinderen met ADD (attention deficit disorder). Vanuit haar bevindingen zijn kinderen met ADD rechtsgeoriënteerde kinderen.
Personen met ADD onderscheiden zich wel van louter rechtsgeoriënteerde kinderen door het feit dat hun zenuwstelsel overbelast is. Het is moeilijk alle stimuli te filteren.

Ze voelen (gevoeligheid voor aanraking, licht, geluid) letterlijk meer dan andere kinderen, hebben vaak geen controle over impulsen, kunnen niet goed organiseren, zijn vaak onhandig.

Andere eigenschappen die kinderen met ADD worden toegedicht zijn

  • een krachtig geheugen dat samenhangt met een visuele leerstijl;
  • perfectionisme/competitiviteit dat verlammend kan werken. Vaak blijven kinderen aan de kant tot ze zeker zijn dat ze kunnen slagen. Hier schuilt het gevaar van faalangst;
  • zelfkritiek bij niet goed voelen en niet volgens de zelf opgelegde verwachting presteren;
  • impulsief gedrag, eerst doen dan nadenken. Hiervan zie je ook uiting in kinderen zonder geduld. Deze willen onmiddellijke bevrediging;
  • vertraagde motoriek of onhandigheid als gevolg van hun impulsiviteit;
  • intuïtie die zeer sterk ontwikkeld is. Net alsof het kind een 6de zintuig heeft.

En het beelddenken komt uiteindelijk in combinatie.

Licht 

Ouders van kinderen die beelddenker zijn, hebben bijzondere behoefte aan (h)erkenning van deze kinderen. Vergeet niet dat eens je weet wat er aan de hand is, je ook een grote stap in de goede richting kan zetten.
En leggen we vooral de focus op de positieve eigenschappen.

Want beelddenkers zijn, naast hun anders leren, kinderen met

  • een enorm gevoel voor ritme
  • een bijzonder ruimtelijk inzicht
  • een fotografisch denken
  • een grote verbeelding en fantasiewereld
  • een intens voelen, ruiken, zien en horen

 

Heel wat beelddenkers zijn later te vinden in creatieve beroepen: architecten, ontwerpers, aannemers, kunstenaars, muzikanten, ICT-ers, en vul zelf maar verder aan.

 

 

Gebrek aan aandacht part 1

Vaak hoor ik in de wandelgangen volwassenen kinderen/jongeren typeren als lui, niet willend, niet luisterend en zeker niet bij de les aanwezig, niet aandachtig, niet kunnen stilzitten, overactief zijn, …

Hebben we ons bij deze uitspraken al eens afgevraagd wat een mogelijke oorzaak van het gestelde gedrag zou kunnen zijn?
Moeten we er niet van uitgaan dat elk kind, elke jongere, elk mens als we de lijn doortrekken, in se bereid is! Waarom zondigen we dan zo vaak tegen dat uitgangspunt?

In die sfeer wil ik jullie even meenemen in het leven van iemand met ADHD.
Deze week ging een bericht rond op Facebook geschreven door Nadia Salwin, uit Sater, die haar blog haar zelfmedicatie noemt.
Ze omschrijft haarfijn wat ADHD met haar doet. Op die manier krijg je als buitenstaander inzicht in wat dit is. En misschien kan ik jullie via haar tekst ook een ander beeld geven over wat ADHD nu werkelijk is, los van de medische verklaringen.

Ik werd er zelf even stil van, misschien doet het ook iets met jou.

‘Ik ben net zoals jij, maar toch heel anders.

Ik voel dezelfde gevoelens, ervaar dezelfde dingen. Maar gewoon net een beetje heviger. Als ik gelukkig ben, ben ik dolblij. Als ik boos ben, ben ik heel boos. Als ik verdrietig ben, ben ik er kapot van. Als iemand me pijn doet, voelt het alsof de hele wereld ten onder gaat. Alsof ik steeds opnieuw ervaar hoe erg het nu net was.

Soms neem ik alles persoonlijk. Bij alles wat er gebeurt lijk ik betrokken. En omdat mijn hersenen iets anders werken dan bij anderen, moet alles er bij mij op een andere manier uitkomen, meestal via mijn grote mond. Ik klink misschien boos. Je denkt misschien dat ik overdrijf. Maar omdat ik – bij wijze van spreken – geen uitlaatklep in mijn hersenen heb, zijn dingen die er met mij gebeuren meteen heel groot voor mij. Ik krijg geen kans om met mijn gedachten dingen voor te sorteren en de onzinnige gedachten eruit te filteren.

Ik ben geen slechte luisteraar, maar soms vind ik het moeilijk om me te concentreren. Een kraan die druppelt, een auto die voorbijrijdt; al dit soort dingen kunnen me afleiden. Ik zie je lippen bewegen, maar soms, het spijt me, kan ik me niet concentreren op wat je zegt, hoewel ik het echt probeer.

Ik wil jou niet negeren, maar er zijn gewoon zoveel andere dingen om naar te luisteren. En als we in een volledig stille ruimte zijn, luister ik niet naar de stilte maar naar de gedachten in mijn hoofd. Want daar, daar het nooit stil.

Soms word je moe van me omdat ik je iets heb gevraagd en bijna onmiddellijk daarna dezelfde vraag opnieuw stel.
Nee, ik ben niet dom of heel langzaam van begrip. Het antwoord dat je me gaf is gewoon verloren gegaan tussen al de andere gedachten in mijn hoofd. Dus dan moet ik het opnieuw vragen. En misschien nog een keer om het echt te onthouden.

Ik kan niet rustig op de bank liggen voor een avondje films kijken. Na een tijdje begint het te kriebelen in mijn lichaam, verlies ik mijn concentratie, en kijk ik naar alles behalve wat er gebeurt op het scherm. Dan vertelt mijn lichaam dat ik wat anders wil doen. Mijn geduld is alweer opgeraakt, hoe goed de film ook is. Geef mijn vermoeide hersenen dan een pauze van tien minuten, zodat we weer verder kunnen kijken. Mijn hoofd kan al die indrukken gewoon niet zo snel verwerken.

Word je boos door mijn eeuwige gefriemel aan mijn telefoon, kleding en alles wat ik in mijn handen kan krijgen? Het is gewoon mijn manier om me te concentreren.

Af en toe kan ik jouw gevoelens niet begrijpen. Maar ik begrijp zo veel meer dan dat ik onder woorden kan brengen.
Want als ik ergens sterke gevoelens over heb, worden mijn hersenen door deze emoties in beslag genomen en krijg ik geen woord over mijn lippen. Dan ben ik druk bezig om mijn lichaam te beheersen, zodat ik geen ongewenste acties tegen mezelf of tegen anderen ga uitvoeren.

Laat ik overal dingen slingeren? Chaos is mijn manier om orde te houden. Want het is een chaos in mijn hoofd, dus voel ik mij veilig in de chaos. Dan heb ik juist het gevoel dat ik alles onder controle heb.

Ben je verrast dat ik het ene moment boos word en het volgende moment heel blij ben? Probeer het niet te begrijpen. Mijn stemming wordt volledig beheerst door mijn gevoel, dat altijd de overhand krijgt. En die emoties kunnen snel veranderen. Mijn hersenen zijn constant in beweging.

Waarom heb ik vaak conflicten met anderen? Dat is gewoon omdat ik een hekel heb aan onrecht en weiger om weg te kijken, als andere mensen in de problemen komen.

Me ergens mee te bemoeien is mijn specialiteit. Ik doe het niet om vervelend zijn, maar omdat ik niet de lafheid heb die kenmerkend is voor andere mensen. Ik denk niet aan de gevolgen van mijn acties en begeef me vaak in gevaarlijke situaties met mensen waar ik medelijden mee heb.

Je denkt misschien dat ik een expert ben in mezelf in verlegenheid brengen. Je ziet het goed: ik kijk niet goed uit, spring in plassen water of lach hardop in gênante situaties. Ik doe wat er in mij opkomt. Zoals ik me op dat moment voel. Ik heb geen tijd om na te denken over wat andere mensen over mij zullen denken. Er er zijn zoveel dingen die me afleiden.

Ik kan instructies niet zo snel begrijpen. Soms moet je me tien keer iets uitleggen, tot ik het in één keer begrijp. Of als iemand anders het uitlegt en ik het ineens begrijp. Voor mij is het niet het belangrijkst wat je precies zegt, maar hoe je het zegt.

Word je er moe van dat ik altijd de sleutels verlies als we ergens heen gaan? En ze dan thuis gewoon in mijn jaszak vindt?
Het is gewoon even wennen. Mijn brein is zo druk met de omgeving dat het geen tijd heeft om zich te herinneren waar dingen uiteindelijk liggen.

Wij, mensen met ADHD/ADD leven intensief. We willen meer weten. Wij haten meer. We rouwen meer. Maar we hebben ook meer lief. Want als we van iemand houden, doen we het niet alleen met ons hart, maar met ons hele lichaam.

Maar als je voelt dat je er even niet meer tegen kan? Neem dan een pauze. Neem een pauze van ons, we kunnen heel stressvol zijn. Er is altijd wel iets met ons aan de hand. We zijn constant in beweging. Maar we zijn niet alleen intens en hyperactief. We zijn ook intelligent en creatief. We hebben gewoon een andere manier om over dingen na te denken, omdat onze hersenen niet filteren. We moeten overleven met onze eigen manier van zijn en onze eigen manier van handelen.

Je moet ons een kans geven.

Geef ons een kans om precies te zijn wie we zijn, laat ons profiteren van alle positieve dingen die onze structuur met zich meebrengt, en geef ons de kans om te laten zien hoeveel we om je geven. Je zult ons uiteindelijk begrijpen. En wees er trots op dat je deel uitmaakt van onze reis en ontdek de wereld via ons perspectief.’

bron: http://ongelooflijk.co/deze-tekst-over-adhd-is-een-van-de-beste-die-we-ooit-heb-gelezen-dit-moet-iedereen-lezen/

Communiceren met pubers… een hele klus of fijne uitdaging?

Afgelopen weken volgde ik heel wat webinars, seminaries maar via videoconferentie op het web, over ‘opvoeden van pubers’.

Een ervan ging over communiceren met jongeren.

We zijn ooit vertrokken van een opvoedingsstijl waar een ouder(e) het voor het zeggen had. Waar kinderen en jongeren, al dan niet met goesting, volgden wat die ouder(e) hen vroeg te doen. Zonder veel rekening te houden met wat de jongere uiteindelijk ook kon denken en voelen op dat moment. Van een gelijkwaardige relatie was niet veel sprake.
Toch is evenwaardigheid een fundamentele psychologische behoefte om aan relationele verbondenheid te kunnen werken.

Vergis je niet. Ook al zet een jongere/puber zich behoorlijk af tegen jou als ouder of begeleider, het is bijzonder belangrijk dat je aandacht blijft schenken.
Uit onderzoek blijkt dat jongeren klagen over het gebrek aan aandacht van ouders. Ze hebben meteen door dat je maar doet alsof. Ze hebben meer last van het feit dat er geen tijd is om te praten dan van het ‘streng’ zijn. Ze willen geen gelijk krijgen, maar alleen gehoord worden.

Een belangrijk signaal dus. En nog belangrijker hoe wij, als ouder of begeleider, hiermee om gaan.

Kijken door hun bril, willen begrijpen hoe het in hun wereld is en een praatkader, los of gepland, creëren is de nieuwe uitdaging.
Erken dat hun gevoelens en gedachten echt en van waarde zijn en begrens. Maar niet vanuit je eigen angst om hen los te laten, maar vanuit het feit dat jongeren autonomie willen en zaken zelf willen doen, niet zoals jij het doet. Geef hen de kans verantwoordelijkheid te nemen voor hun beslissingen binnen het veilige kader dat wordt uitgezet.

Niets is leuker om een jongere te zien groeien binnen het veilige gegeven van gezin waar erkend, begrensd en autonomie gegeven wordt.

Voor wie meer wil, ik heb tonnen inspiratie.
Schrijf me gerust een mailtje (eline@huiswerkhuisroeselare.be)

Het bos door de bomen… of is het omgekeerd?

Zelf ben ik op tal van sites, pagina’s, blogs, … geabonneerd, lees ik boeken, artikels, spreek ik met mensen om mijn honger naar informatie rond persoonlijkheidsontwikkeling, intelligentie, ontwikkelings- en leerstoornissen, studiekeuzes, het steeds veranderende onderwijslandschap, … te kunnen stillen.
Maar geen enkele geeft me een combinatie van verschillende thema’s.
Als life en studiecoach voor jongeren en jongvolwassenen vind ik het belangrijk op de hoogte te blijven.
En de resultaten van mijn zoektocht wil ik graag met jullie delen.

Vandaar ook mijn blog.
Volg, denk mee, nodig vrienden uit.
Samen weten we meer.